Onderzoeksdomeinen

Op deze pagina leest u hoe met gericht onderzoek de waardecreatie met brandveiligheid kan worden vergroot. Van voldoen aan minimale wettelijke eisen naar het inzetten van brandveiligheid als een strategische investering die de waarde, aantrekkelijkheid en duurzaamheid van vastgoed verhoogt.

Dat brandveiligheid niet alleen geld kost maar ook waarde creëert wordt hierna uitgelegd en onderbouwd met een onderzoek en uitspraken van verzekeraars en brandweerorganisaties.

Implementatie van Fire Safety Engineering

Volgens een onderzoek van het Joint Research Centre (JRC) van de Europese Commissie (2020–2021) is Fire Safety Engineering nog onvoldoende geïmplementeerd in nationale regelgeving [1]. En dit ondanks dat FSE volgens de International Organisation for Standardisation (ISO) [2] wordt gedefinieerd als het toepassen van technische principes, regels en deskundig oordeel, gebaseerd op wetenschappelijke inzichten m.b.t. het verschijnsel brand, de effecten van brand en de reactie en het gedrag van mensen, met als doel:

(a) het redden van levens, het beschermen van eigendommen en het behouden van het milieu en erfgoed;
(b) het kwantificeren van de gevaren en risico’s van brand en de gevolgen ervan;
(c) het analytisch evalueren van de optimale beschermende en preventieve maatregelen die nodig zijn om de gevolgen van brand binnen voorgeschreven niveaus te beperken.

In hetzelfde rapport wordt gesteld dat een dergelijke benadering van brandveiligheid in de ontwerpfase veel voordelen kan bieden:

• betere en betrouwbaardere brandveiligheidsvoorzieningen in de gebouwde omgeving;
• potentieel kosteneffectieve brandveiligheidsmaatregelen en meer keuzemogelijkheden met betrekking tot deze maatregelen;
• betere communicatie met andere professionals die betrokken zijn bij het ontwerp-, bouw- en goedkeuringsproces;
• innovatieve oplossingen die niet zijn toegestaan binnen traditionele voorschrijvende regelgeving.

Focus op schadebeperking

Volgens de Position Paper Duurzaam Veilig [3], kan door meer focus op schadebeperking de omvang van veel branden in de toekomst worden beperkt. Ook kunnen deze beter beheersbaar worden gemaakt of zelfs geheel worden voorkomen. Daarmee wordt de schade en het uit een brand voortkomende leed beperkt.

Verzekeraars en brandweer vinden dan ook dat er meer aandacht moet komen voor de brandbaarheid, de branduitbreidingskans van een gebouw, de daadwerkelijke risico’s in een gebouw en de risico’s voor kwetsbare groepen gebruikers. Waar nu nog vooral de vluchtveiligheid het uitgangspunt is, zou wat hen betreft de brandveiligheid (gericht op schadebeperking) het uitgangspunt moeten zijn. Daarbij moet ook rekening worden gehouden met de nieuwe risico’s die ontstaan in het kader van de energietransitie. We kunnen niet alleen kijken naar de schade aan gebouwen zelf, maar moeten ook de mogelijke schade aan maatschappij, milieu en bedrijvigheid meewegen.

Schadebeperking mede afhankelijk van inzet brandweer

Wat is de slagkracht die je van een brandweer organisatie mag verwachten? En is die capaciteit voldoende om het (rest)risico af te dekken? Voordat deze vragen beantwoord kunnen worden zal er eerst een maatschappelijk debat moeten plaatsvinden over wat is een acceptabel (rest)risico? Zonder bepaling van een acceptabel restrisico is er immers geen duidelijk doel waarop de brandweer zich kan focussen [4]. 

Daarnaast moeten we onszelf de vraag stellen of door veranderende omstandigheden zoals een vergrijzende bevolking, innovatieve constructies en een toename van het aantal ontstekingsbronnen nog voldaan kan worden aan onderstaande tijdsmodel voor vluchten en hulpverlening [5]:

• • binnen 15 minuten na het ontstaan van een brand is de brand ontdekt en zijn de door die brand bedreigde personen en de brandweer gealarmeerd;
  • binnen 15 minuten na die alarmering hebben de door de brand bedreigde personen zonder hulp van de brandweer het gebouw kunnen ontvlucht;
  • de brandweer is aanwezig en operationeel binnen 15 minuten na het melden van de brand, en
  • de brandweer heeft de brand binnen 60 minuten na het ontstaan onder controle, wat inhoudt dat voorkomen wordt dat de brand verder uitbreidt. Op dat moment zijn de laatste door de brand bedreigde personen met behulp van de brandweer gered.

Schadebeperking op basis van Fire Safety Economics

Indien in de ontwerpfase de consequenties van maatgevende brandscenario’s in termen van dodelijke slachtoffers, materiële schade, bedrijfscontinuïteit en/of maatschappelijke schade aan omwonenden en het milieu kan worden voorspeld, in dat geval kunnen ook die maatregelen worden doorgerekend die de consequenties mogelijk kunnen beperken. Het monetariseren van de verwachte schade met en zonder bepaalde maatregelen kan worden gedaan op basis van micro-economische criteria waarna er een keuze gemaakt kan worden  uit die maatregelen met het hoogste hypothetische rendement.

Op basis van brandveiligheidseconomie gecombineerd met FSE-modellen kunnen brandveiligheidsmaatregelen financieel worden onderbouwd en kan gekozen worden voor de meest optimale combinatie van bouwkundige, installatietechnische en organisatorische (BIO) maatregelen.

Referenties

[1] A. Athanasopoulou, A. ; Sciarretta, and F. Sousa, “The status and needs for implementation of Fire Safety Engineering approach in Europe, Support to policies and standards for sustainable construction,” 2023, pp. 8–9. doi: 10.2760/031591. JRC131689_01.pdf

[2] ISO International Organization for Standardization, “ISO/TC 92/SC 4 Fire safety engineering.” https://www.iso.org/committee/50552.html

[3] “Position Paper Duurzaam Veilig,” 2021. https://www.verzekeraars.nl/media/8579/paper-duurzaam-veilig.pdf

[4] M. Bertels and T. Hessels, “Cascademodel 3.0,” 2022. https://nipv.nl/wp-content/uploads/2022/06/20220516-NIPV-Cascademodel-3-0.pdf

[5] “Integrale Nota van Toelichting behorende bij Besluit Bouwwerken Leefomgeving 2025, 2.3.8 Overige uitgangspunten voor dit besluit”. https://www.bblonline.nl/docs/wet/bbl-nvt/toelichting-op-de-staatsbladen/stb.-2018-291/2/2.3/2.3.8?q=Het+doel+van+de+brandveiligheidsvoorschriften+is+ongewijzigd+gebleven%3A+het+voorkomen+van+slachtoffers+%28gewonden+en+doden%29+en+het+voorkomen+dat+een+brand+zich+uitbreidt+naar+een+ander+perceel

Onderzoeksdomeinen

De volgende drie onderzoeksdomeinen zijn door de Raad van Advies op 10 februari 2026 vastgesteld. Hiermee wordt de waardecreatie met brandveiligheid in de toekomst vergroot.

• Duurzaamheid & Brandveiligheid
  • Duurzaamheids-onderwerpen met betrekking tot toekomstige veranderingen in gebouwen, multifunctionaliteit, energietransitie en demografische veranderingen beïnvloeden in toenemende mate de waardecreatie van brandveiligheid.
• Brandveiligheidsmaatregelen
  • Een belangrijke invloed op de waardecreatie van brandveiligheid is de betrouwbaarheid (onzekerheid) van de toegepaste brandveiligheidsmaatregelen. Welke afhankelijk is van bijvoorbeeld training, monitoring, handhaving en onderhoud, als onderdelen van het managementsysteem.
• Integratie van techniek en ethiek in risicoberekening
  • Moderne risicobeheersing vraagt om meer dan technisch optimaliseren op basis van kans x gevolg. Het creëren van waarde vergt systemisch denken, stakeholderschap en moreel leiderschap in iedere fase van het risicomanagementproces. Daarnaast creëert ethiek waarde omdat brandveiligheid dan niet alleen gaat over het minimaliseren van de gevolgen, maar over het rechtvaardig verdelen van risico’s en het serieus nemen van emoties.

De drie bestanden kunnen door de AI-aangedreven onderzoekstool Research Rabbit worden geïmporteerd zodat men zelf op zoek kan gaan naar aanvullende wetenschappelijke artikelen. De zoekmachine ResearchRabbit biedt functies zoals auteurs-visualisatie en het gezamenlijk delen van collecties. Hierbij de link naar de gratis online software waarvoor eerst een account moet worden aangemaakt voordat onderstaande drie bestanden kunnen worden geïmporteerd: ResearchRabbit: AI Tool for Smarter, Faster Literature Reviews.